دانشگاه صنعتی شاهرود و انجمن تونل ایران مهندسی تونل و فضاهای زیرزمینی 2322-3111 14 2 2026 09 23 بررسی تاثیر مدل رفتاری خاک بر مدل سازی نشست ناشی از حفر تونل در مترو خط سه تهران 133 147 3638 10.22044/tuse.2025.15547.1495 FA موسی علی محمدی دانشگاه صنعتی شاهرود شکراله زارع دانشگاه صنعتی شاهرود سید محمد اسماعیل جلالی دانشگاه صنعتی شاهرود Journal Article 2025 01 02 لزوم بررسی و تخمین درست نشست‌های سطح زمین از مهمترین اصول طراحی تونل‌های کم عمق شهری است. هدف از این مقاله، بررسی اثر مدل‌های رفتاری الاستوپلاستیک شامل مدل موهر-کلمب، سخت شونده و مدل سخت شونده با کرنش کوچک بر نتایج مدل‌سازی عددی اندرکنش تونل و زمین درون‌گیر (محیط اطراف تونل) است. بدین منظور، تونل مترو خط سه تهران به عنوان مطالعه موردی انتخاب و مدل‌سازی عددی اندرکنش تونل و زمین درون‌گیر این تونل با استفاده از روش اجزای محدود (نرم افزار PLAXIS 3D 2020) و مطابق با فرآیند اجرایی انجام و نتایج حاصل در قالب جابه‌جایی‌های اطراف تونل مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت، نتایج حاصل از تحلیل‌های عددی با استفاده از نتایج رفتارسنجی و مقایسه با مقادیر اندازه‌گیری شده نشست سطح زمین اعتبار سنجی شد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می‌دهد، جابه‌جایی‌های قائم پیش‌بینی شده با مدل موهر-کلمب از هر دو مدل رفتاری سخت شونده کمتر بوده است. علاوه بر این، مدل موهر-کلمب برای تمام مراحل حفاری، یک بالا آمدگی شدید را نسبت به دو مدل سخت شونده پیش‌بینی می‌کند. همچنین، نتایج حاصل از نشست سطح زمین در مدل های موهر-کلمب (در حدود 12میلیمتر)، بیشترین انطباق را با نتایج حاصل از رفتار سنجی (در حدود 10 میلیمتر) داشته است. https://tuse.shahroodut.ac.ir/article_3638_a22efdb1818cd80fb8cdca16d79a7e72.pdf