دانشگاه صنعتی شاهرود و انجمن تونل ایران مهندسی تونل و فضاهای زیرزمینی 2322-3111 12 2 2023 08 23 تحلیل برگشتی برای تعیین پارامترهای ژئومکانیکی محیط دربرگیرنده تونل انتقال آب به دریاچه ارومیه 119 134 3402 10.22044/tuse.2025.13623.1481 FA حامد بخشی دانشجوی کارشناسی ارشد مکانیک سنگ؛ دانشکده مهندسی معدن، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. ابوالفضل عبدالهی پور استادیار؛ دانشکده مهندسی معدن، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران علیرضا کارگر استادیار؛ دانشکده مهندسی معدن، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2023 09 23 اندازه‌گیری پارامترهای ژئومکانیکی همانند چسبندگی، زاویه اصطکاک داخلی و مدول الاستیسیته از طریق آزمایش‌های آزمایشگاهی رایج و آزمون‌های برجا در حین اجرای پروژه مشکل و بعضاً غیرممکن است، یکی از بهترین روش‌‌های ارزیابی این پارامترها انجام تحلیل برگشتی نتایج داده ابزار دقیق است. ترکیب داده‌های ابزار دقیق اطراف مقاطع حفاری و نتایج تحلیل برگشتی موجب اندازه‌گیری دقیق پارامترهای ژئومکانیکی در مسیر تونل می‌شود. در این پژوهش، از روش تحلیل برگشتی و الگوریتم جستجوی تک متغیره مستقیم برای تخمین مجموعه پارامترهای مقاومتی محیط دربرگیرنده آبرفتی و سنگی در مسیر تونل انتقال آب به دریاچه ارومیه استفاده شده است. در جریان اجرای تونل‌‌های دسترسی پروژه تونل، به دلیل وجود مخاطرات زمین‌شناسی در اجرای پروژه، تجهیزات ابزار دقیق و رفتار سنجی کاملی نصب شده در مقاطع مختلف تونل و داده‌های آن مورد پردازش قرار گرفته است. در این پژوهش یک ایستگاه در محدوده آبرفت و یک ایستگاه در مقطع سنگی انتخاب و تحلیل شده است. در ادامه آنالیز حساسیت پارامترهای ژئومکانیکی شامل E، C و ϕ به منظور تعیین میزان تاثیر این پارامترها بر رفتار تونل صورت گرفته است. در این پژوهش، تحلیل عددی با استفاده از نرم افزار FLAC3D انجام و برای محدوده آبرفتی مدول الاستیسیته بین 275 تا650 مگاپاسکال، چسبندگی بین40 تا200 کیلوپاسکال و زاویه اصطکاک داخلی بین 25 تا 35 درجه و برای مقطع سنگی مدول الاستیسیته از 800 تا 5800 مگاپاسکال، چسبندگی از 200 تا 450 کیلوپاسکال و زاویه اصطکاک داخلی از 28 تا 35 درجه برآورد شده است. https://tuse.shahroodut.ac.ir/article_3402_457f0867d73ca2ff4a0bef714b3abdd2.pdf